Wat zijn slikproblemen (dysfagie)?
Slikproblemen, ook wel dysfagie genoemd, ontstaan wanneer het lastig wordt om voedsel, drinken of soms zelfs speeksel veilig en effectief door de mond en keel naar de maag te vervoeren. Dit kan variëren van licht ongemak tot ernstige problemen die de voeding en gezondheid beïnvloeden.
Mogelijke symptomen van slikproblemen
- Moeite met kauwen of doorslikken van eten
- Het gevoel dat voedsel blijft “hangen” in de keel of borst
- Hoesten of verslikken tijdens of na het eten
- Pijn bij het slikken
- Verandering in stemgeluid tijdens of na het slikken
Slikproblemen kunnen acuut ontstaan (bijvoorbeeld na een operatie of beroerte) of chronisch aanwezig zijn (bijvoorbeeld door neurologische aandoeningen, reflux of ouderdom).
Wat is een globusgevoel?
Globusgevoel is het constante gevoel van een brok of knoop in de keel, zonder dat er daadwerkelijk iets vastzit. Dit kan soms verward worden met slikproblemen, maar het is vaak een functioneel probleem waarbij de keelspieren niet optimaal samenwerken of gespannen zijn.
Kenmerken van globusgevoel
- Voortdurend of af en toe een knoop- of brokgevoel in de keel
- Het gevoel kan verergeren bij stress of spanning
- Vaak is er geen pijn bij het slikken en blijft voedsel normaal door de keel gaan
- Het kan gepaard gaan met lichte heesheid of keelspanning
Globusgevoel wordt vaak veroorzaakt door stress, spanning in de keel- en halsregio, reflux of een combinatie van fysieke en psychologische factoren.
Hoe logopedie kan helpen
Logopedisten zijn gespecialiseerd in het onderzoek en behandelen van slikproblemen en functionele keelklachten. Het doel van logopedische behandeling is om veilig, pijnvrij en efficiënt te kunnen slikken, en bij globusgevoel om spierspanning te verminderen en bewustzijn van slikbewegingen te vergroten.
Mogelijke logopedische interventies
- Sliktraining
- Verbeteren van de timing en coördinatie van de slikspieren
- Oefeningen om de mond-, tong- en keelspieren sterker en flexibeler te maken
- Adem- en stemtechnieken
- Verbeteren van ademhaling en ontspanning bij slikken
- Verminderen van spanning in keel en stembanden
- Spanning- en stressreductie
- Ontspanningsoefeningen voor nek, keel en kaak
- Ademhalingsoefeningen om het globusgevoel te verlichten
- Advies over voeding en slikstrategieën
- Aanpassingen in voedselconsistentie of eetgewoonten
- Hulpmiddelen en adviezen om verslikken te voorkomen
Wanneer logopedie inschakelen?
Andere medische oorzaken (zoals reflux of neurologische aandoeningen) moeten eerst zijn uitgesloten of behandeld worden. Neem daarom met slikklachten en of globus gevoel eerst contact op met uw behandeld arts of huisarts.
Het is belangrijk om logopedische hulp in te schakelen als:
- Slikproblemen regelmatig voorkomen of verergeren
- Er hoesten, verslikken of gewichtsverlies optreedt
- Globusgevoel het dagelijks leven beïnvloedt